اعمال مستحبی ایام‌ البیض
كارشناس مركز پاسخگویی به سؤالات دینی، بازیابی هویت را بهترین ارمغان برای معتكف بالله

دانست و اعمال مستحبی مربوط به «ایام البیض» را تشریح كرد.



 

فارس:حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی‌مراد كاظمی، كارشناس مركز پاسخگویی به سؤالات دینی با اشاره به اینكه اعتكاف به معنای ملازمه با موقعیت و شرایطی خاص است، گفت: خداوند متعال در آیه 125 سوره بقره خطاب به حضرت ابراهیم و اسماعیل علیهما‌السلام می‌فرماید: «وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ أَن طَهِّرَا بَیتِی لِلطَّائِفِینَ وَالْعَاكِفِینَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ» و به ابراهیم و اسماعیل فرمان دادیم كه خانه مرا براى طواف كنندگان و معتكفان و ركوع و سجودكنندگان پاكیزه كنید كه در اینجا اشاره می‌كند كه عهد و پیمانی از آنها گرفته شده تا نسبت به معتكفان در مسجد الحرام شرایط را مهیا كنند.

وی با اشاره به اینكه پیامبر صلی‌‌الله‌ علیه‌ و‌‌آله‌ و‌‌سلم در دهه آخر ماه مبارك رمضان معتكف می‌شدند، افزود: در اعتكاف انسان به نوعی از مسائل روزمره زندگی رها شده و به فطرت اولیه خویش یعنی خداجویی، خداطلبی و خداخواهی بر می‌گردد و خداوند چون انسان را برای خویش آفریده دوست دارد، بنده‌اش او را دریابد، در واقع اعتكاف بازیابی هویت را برای انسان به ارمغان می‌آورد.
 
حجت‌الاسلام كاظمی از ویژگی‌های اعتكاف در روزهای سیزدهم تا پانزدهم ماه رجب را تقارن ایام البیض، اعمال امّ‌داوود و ثواب روزه گرفتن در ماه رجب برشمرد و اظهار داشت: احكام اعتكاف از برخی جهات شبیه احكام انسان محرم است، به طور مثال استعمال و استشمام بو، خروج از محدوده حرم (مسجد) برای آنها حرام است، البته باید توجه داشت، كسی كه دارای روزه قضا هست، نمی‌تواند روزه مستحبی بگیرد.

وی خواندن قرآن و دعا كردن برای دیگران را از دیگر اعمال این روزها عنوان كرد و ادامه داد: كسی كه اعمال این سه روز را انجام دهد و در مسجد معتكف شود، به نوعی خود را برای یكسال بیمه كرده است و راهی از سیر و سلوك را پیموده است و چه زیباست كه شروع ایام اعتكاف متقارن با ولادت امام علی علیه‌السلام و روز سوم نیز مصادف با رحلت حضرت زینب سلام ‌الله‌ علیها است.
 
* اعمال سفارش شده این ایام در مفاتیح‌الجنان
 
شب سیزدهم؛ مستحبّ است كه در هریك از ماه رجب و شعبان و رمضان در شب سیزدهم دو ركعت نماز گذارده شود و در هر ركعت حمد یك مرتبه و یس و ملك و توحید خوانده شود، در شب چهاردهم نیز چهار ركعت به دو سلام به همین كیفیت اقامه كند، درشب پانزدهم با خواندن شش ركعت به سه سلام مانند قبل برپا كند درباره فضیلت آن از حضرت صادق علیه‌السلام نقل شده كه هر كس این نماز را گذارد، تمام فضیلت این سه ماه را در می‌یابد و جمیع گناهانش غیر از شرك آمرزیده می‌شود.
 
روز سیزدهم؛ كه اوّلین روز از ایام البیض است و ثواب بسیارى براى روزه این روز و دو روز بعد وارد شده است و اگر كسى بخواهد، عمل اُمّ داوُد را بجا آورد، باید این روز را روزه بگیرد.
 
اعمال شب نیمه ماه رجب در آن چند عمل سفارش شده است كه عبارتند از: غسل، شب زنده‌داری، زیارت امام حسین علیه‌السلام، شش ركعت نماز كه در شب سیزدهم ذكر شد، سى ركعت نماز كه در هر ركعت حمد و ده مرتبه توحید خوانده شود، دوازده ركعت نماز هر دو ركعت به یك سلام و در هر ركعت بعد از حمد، سوره توحید، فلق، ناس، آیه الكرسى و قَدْر را چهار مرتبه بخواند و بعد از سلام چهار مرتبه بگوید «اَللّهُ اَللّهُ رَبّى لا اُشْرِكُ بِهِ شَیئا وَلا اَتَّخِذُ مِنْ دُونِه وَلِیا»، و هر چه مى‌خواهد، از خدا طلب كند.
 
اعمال روز نیمه رجب نیز در آن چند عمل است: غسل، زیارت حضرت امام حسین علیه‌السلام، نماز سلمان، چهار ركعت نماز بخواند و بعد از سلام دست خود را پهن كند و بگوید «اَللّهُمَّ یا مُذِلَّ كُلِّ جَبّارٍ ویا مُعِزَّ الْمُؤْمِنینَ اَنْتَ كَهْفى حینَ تُعْیینِى الْمَذاهِبُ وَاَنْتَ بارِئُ خَلْقى رَحْمَةً بى وَقَدْ كُنْتَ عَنْ خَلْقى غَنِیاً وَلَوْ لا رَحْمَتُكَ لَكُنْتُ مِنَ الْهالِكینَ وَ اَنْتَ مُؤَیدى بِالنَّصْرِ عَلى اَعْداَّئى وَلَوْ لا نَصْرُكَ اِیاىَ لَكُنْتُ مِنَ الْمَفْضُوحینَ یا مُرْسِلَ الرَّحْمَةِ مِنْ مَعادِنِها وَ مُنْشِئَ الْبَرَكَةِ مِنْ مَواضِعِها یا مَنْ خَصَّ نَفْسَهُ بِالشُّمُوخِ وَالرِّفْعَةِ فَاَوْلِیاَّؤُهُ بِعِزِّهِ یتَعَزَّزُونَ وَیا مَنْ وَضَعَتْ لَهُ الْمُلُوكُ نیرَ الْمَذَلَّةِ عَلى اَعْناقِهِمْ فَهُمْ مِنْ سَطَواتِهِ خاَّئِفُونَ اَسئَلُكَ بِكَینُونِیتِكَ الَّتِى اشْتَقَقْتَها مِنْ كِبْرِیاَّئِكَ وَاَسئَلُكَ بِكِبْرِیاَّئِكَ الَّتِى اشْتَقَقْتَها مِنْ عِزَّتِكَ وَاَسئَلُكَ بِعِزَّتِكَ الَّتِى اسْتَوَیتَ بِها عَلى عَرْشِكَ فَخَلَقْتَ بِها جَمیعَ خَلْقِكَ فَهُمْ لَكَ مُذْعِنُونَ اَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّدٍ وَاَهْلِ بَیتِهِ»، روایت شده كه هر صاحب غمى این دعا را بخواند، حقّ تعالى او را از اندوه و غم رهایی می‌بخشد.
 
اعمال امّ داود كه مهمترین اعمال این روز است و براى برآورده شدن حاجات و دفع گرفتاری‌ها مؤثّر است و باید روز سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم روزه بگیرد و در نزدیكی ظهر روز پانزدهم غسل كند و چون ظهر شد، نماز ظهر و عصر را به جا آورد، در حالتی كه ركوع و سجودشان را به بهترین وجه انجام دهد و در محلی خلوت كه چیزى او را مشغول نكند به جا آورد، پس از نماز رو به قبله حمد را صد مرتبه و سوره اخلاص را صد مرتبه و آیة الكرسى را ده مرتبه و بعد از آن سوره انعام و بنى‌اسرائیل و كهف و لقمان و یس و صافّات و سجده و شورا و دخان و فتح و واقعه و مُلك و قلم و انشقاق و ما بعدش را تا آخر قرآن بخواند و چون از اینها فارغ شد، در حالى كه رو به قبله است، دعای وارده را بخواند.